ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทส่วนเอว

ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาทส่วนเอว

ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท เป็นภาวะที่สร้างความเจ็บปวด ให้กับร่างกายคนเราได้เป็นอย่างมากโดยทั่วไปสาเหตุการปวดในคนปกติมากกว่า 50% มักจะมีความสัมพันธ์กับความอักเสบหรือความผิดปกติของหมอนรองกระดูกสันหลังและเส้นประสาทบริเวณกระดูกสันหลัง

สาเหตุส่วนใหญ่ของการเสื่อม การแตกหรือปลิ้นของหมอนรองกระดูกสันหลัง มาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น ผู้ป่วยที่มีน้ำหนักมาก มีโอกาสที่หมอนรองกระดูกสันหลังจะแตกหรือปลิ้นมากกว่าคนที่น้ำหนักน้อย เนื่องจากน้ำหนักตัวของผู้ป่วย จะไปกดทับกระดูกสันหลังทำให้มีแรงดันภายในหมอนรองกระดูกสันหลังมากขึ้น ส่งผลให้หมอนรองกระดูกสันหลังแตก และปลิ้นออกมาทับเส้นประสาทได้ 

สาเหตุถัดมาที่พบได้มากในคนปัจจุบัน คือ การนั่งทำงานนานๆ เนื่องจากในท่านั่งจะมีแรงดันภายในหมอนรองกระดูกสันหลังมากกขึ้น ซึ่งมากกว่าการยืนหรือนอน ดังนั้นในคนที่นั่งนาน ไม่มีลุกขึ้นมาขยับร่างกาย เช่น พนักงานออฟฟิต โปรแกรมเมอร์ มักจะภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อม และปวดหลังเรื้อรังได้ โดยเฉพาะถ้าประกอบ 2 อย่างเข้าด้วยกัน คือ น้ำหนักตัวเยอะ และมีพฤติกรรมนั่งนานด้วย ในผู้ป่วยบางท่านจะมีภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังแตกและปลิ้นทับเส้นประสาทได้

อย่างไรก็ตามสาเหตุหลักของการแตกหรือปลิ้นของหมอนรองกระดูกสันหลังเกิดจากการก้มตัว ยกของหนัก ไม่ว่าจะเป็นการนั่งแล้วก้ม หรือยืนแล้วก้มไปยกของ ก็ส่งผลต่อการแตกของหมอนรองกระดูกสันหลังได้ 

สาเหตุอื่นๆ ที่มีความสัมพันธ์ กับการเสื่อมของหมอนรองกระดูกสันหลัง เช่น การไอ จาม แรงๆ อุบัติเหตุก้นกระแทก การบิดหรือจัดกระดูกสันหลังบ่อย 

 วิธีการปฏิบัติตัวระหว่าทำงานเพื่อป้องกันภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนเอวเสื่อม

เนื่องจากการเสื่อมของหมอนรองกระดูกสันหลังเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้มีอาการปวดหลังและมีการกดทับเส้นประสาทบริเวณสันหลังตามมา สาเหตุของการเสื่อมของหมอนรองกระดูกสันหลังเกิดจากมีแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลังมากขึ้น โดยแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลังจะมากขึ้นได้จากสาเหตุดังนี้

1. ป้องกันตัวเองเวลายกของหนัก ทั้งนี้การก้มตัวยกของหนักโดยที่การนั่งบนเก้าอีกแล้วก้มตัวไปยกของบนพื้น จะส่งผลเสียต่อสันหลังมากกว่าการยืนแล้วก้มตัวลงไปยกของบนพื้น เนื่องจากตอนนั่งร่างกายจะมีการงอตัวมากกว่าตอนยืนดังนั้น ควรหลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือพยายามใช้เครื่องทุ่นแรงเท่าที่จะเป็นไปได้ แต่ถ้าจำเป็นต้องยก ให้ใช้วิธียืนและย่อเข่าลงไปยก จะสามารถหลีกเลี่ยงการเสื่อมของหมอนรองกระดูกสันหลังได้

ภาพที่ 1 ท่านั่งก้มตัวยกของที่ไม่ถูกต้อง

ภาพที่ 2 ท่ายกของที่เหมาะสม

2. นั่งให้ถูกท่าและหลีกเลี่ยงการนั่งนาน โดยทั่วไปท่านั่งเป็นท่าที่มีแรงดันภายในหมอนรองกระดูกสันหลังสูงกว่าการยืน และการนอน โดยเฉพาะการนั่งงอตัวจะเพิ่มแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลังเป็นอย่างมาก การนั่งที่ดีคือการนั่งเก้าอี้ที่มีพนักพิง ขนาดพอเหมาะ เพื่อให้สะโพกสามารถเข้าไปชิดพนักพิงได้ และเอียงพนักพิงประมาณ 10 องศา นอกจากนี้ยังควรจะลุกขึ้นเปลี่ยนท่าทางทุก 1 ชั่วโมงเพื่อให้เกิดการคลายตัวของกล้ามเนื้อหลัง และลดแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลัง

ภาพที่ 3 ท่านั่งที่เหมาะสม

3. ลดน้ำหนัก เนื่องจากน้ำหนักตัวที่มาก ทำให้กระดูกสันหลังต้องแบกรับน้ำหนักมากขึ้นส่งผลให้มีภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมได้ง่าย

4. ยืดร่างกายให้ตรงและฝึกกล้ามเนื้อหน้าท้องให้แข็งแรง โดยทั่วไปการแขม่วหน้าท้องเล็กน้อยระหว่างที่ยืนหรือเดินจะทำให้ร่างการเราตั้งตรงขึ้น และกล้ามเนื้อนี้จะช่วยพยุงกระดูกสันหลังและลดแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลังได้

ทีมหมอรู้พบว่าภาวะนี้สามารถเกิดได้กับคนทุกกลุ่ม ทุกวัย  ถ้าเรามีความรู้ในการใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง เราก็จะสามารถชะลอหรือป้องกันภาวะเสี่ยงต่างๆได้อีกมากมาย ถ้าอ่านบทความนี้เเล้ว เกิดข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพสามารถนัดพบเเพทย์ผู้เชี่ยวชาญในทีมหมอรู้ได้ทันที

Source:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10683841/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4799068/

Written by Dr.Matee Phakawech

Medical License Number 41601